vietsoul21

Archive for the ‘Tạp văn’ Category

Tưởng Năng Tiến – Những Cọng Rêu Dưới Đáy Ao

In Lịch Sử, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/19 at 18:34

Lúc nhỏ, có lần, tôi nghe học giả Nguyễn Hiến Lê khuyên là nên tập thói quen viết nhật ký. Nghe thì cũng thấy hay hay nhưng thử làm mới biết là không dễ. Tôi loay hoay mãi cũng không thấy có điều gì cần phải ghi lại cho bản thân (hay cho… hậu thế!) về cuộc sống vô cùng nhạt nhẽo, hay lạt lẽo, của mình.

qpt1191657213.jpg

Chỉ đôi khi, khi chịu hết nổi sự tẻ nhạt thường nhật, tôi mới (lén) làm một hai câu thơ – cho nó đỡ buồn:

Xưa mộng kình ngư tung bể sóng.
Bây giờ mương rạch kiếp lòng tong!

Trời, nói gì nghe… thấy thương quá vậy – cha nội?

Thì cũng nói (đại) vậy cho nó đỡ kỳ, chút đỉnh, chớ hồi giờ – nói nào ngay, ngay cả lúc mộng mơ hết cỡ – tôi cũng chưa bao giờ dám nghĩ gì đến những hình ảnh (thấy ghê) cỡ như “kình ngư” hay “bể sóng.”
Còn chuyện “mương rạch kiếp lòng tong” – có lẽ – là thân phận chung của phần lớn thiên hạ, chớ đâu phải là bi kịch của riêng ai, đúng không? Tôi nói vậy tưởng đã buồn (thảm thiết) ông Võ Văn Trực lại còn nghĩ ra một cách ví von (nghe) thảm sầu hơn nữa.

Nhà văn của chúng ta ví von phận người như những “Cọng Rêu Dưới Đáy Ao.” Kiếp rong rêu vốn đã lặng lờ; đã vậy, lại còn nằm chìm lỉm tuốt luốt dưới đáy ao nữa thì (ôi thôi) kể như an bình tới phát ớn luôn. Ai cũng tưởng vậy nhưng không phải vậy. Sự bình an nơi cái ao Việt Nam (chắc) chỉ có thể tìm được nơi những trang sách giáo khoa:

Cơm nước xong, trời vừa tối. Ngọn đèn treo, thắp giữa nhà. Cha ngồi đọc nhật báo. Anh đang ngồi cúi xuống xem sách hay làm bài. Mẹ và chị, kim chỉ vá may. Ở bên cạnh, hai đứa em nhỏ đang nghe bà kể câu chuyện cổ tích, thỉnh thoảng lại khúc khích cười với nhau rất vui vẻ.

[Tối Ở Nhà. Quốc Văn Giáo Khoa Toàn Thư (Trần Trọng Kim, et al) Việt Nam Tiểu Học Tùng Thư Xuất Bản, ấn bản đầu tiên năm 1935]

Trước đó không lâu, vào năm 1930, mười ba công dân ưu tú của nước Việt đã bị thực dân Pháp hành hình chỉ vì họ không cam chịu sống trong vòng nô lệ. Hình ảnh một buổi tối gia đình quây quần vui vẻ, được mô tả năm năm sau đó, dưới chế độ thuộc địa (e) hơi gượng gạo.
Nhiều người dân Việt không “vui vẻ” gì lắm trong cảnh sống an bình giả tạo như thế. Trong số này có ông Võ Quang Hiền. Theo lời nhà văn Võ Văn Trực, bào đệ của ông, ngay từ lúc thiếu thời ông Hiền đã hăng hái tham gia vào cuộc cách mạng vô sản ở Việt Nam.

Sổ tay của ông “… trang nào cũng dán vài tấm ảnh. Những tấm ảnh thiêng liêng: Các Mác, Ăng- ghen, Lê-nin, Mao Trạch Đông, Sta-lin, Ăng-ve Hốt-gia, Lâm Bưu, Chu Ân Lai, Lưu Thiếu Kỳ, Gốt-van, Ti-tô, Vô-rô-si-lốp, Đi-mi-tơ-rốp, Võ Nguyên Giáp, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Tôn Đức Thắng, Hoàng Quốc Việt…” (Võ Văn Trực. Cọng Rêu Dưới Đáy Ao. Hà Nội: Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Công ty Văn Hoá & Truyền Thông Võ Thị, 2007. Bản điện tử do talawas chủ nhật thực hiện).

Lòng nhiệt tình của Võ Quang Hiền với cuộc cách mạng vô sản chỉ (chợt) nguội, sau khi ông tham dự vào Chiến Dịch Cải Cách Ruộng Đất ngay tại làng quê của mình. Từ đây, sổ tay của ông bắt đầu xuất hiện những dòng chữ đậm nét băn khoăn: “Ông Thìn làm giáo học mà cũng địa chủ, bà Mến biết cái cóc gì mà cũng thường vụ Quốc dân Đảng, địa chủ cả nút thế này thì lấy ai làm nông dân… Chúng nó kích bà con nông dân tố nhau lộn nhào lộn nhút…

Sự gian xảo và tàn ác của “chúng nó” khiến ông dần dần thay đổi thái độ: “Con đường tham gia công tác xã hội của anh xuống từng nấc thang: sĩ quan quân đội, cải cách ruộng đất, cán bộ thông tin xóm, Đảng viên trơn… và cuối cùng là phó thường dân! Tưởng là ‘dứt bỏ đường công danh’, vui thú điền viên tham gia việc làng việc xóm cho vui, đến bây giờ anh mới nhận thức ra rằng việc làng việc xóm cũng là việc xã hội, mà làm ‘việc xã hội’ là thế nào cũng bị va chạm, xô xát. Anh hoàn toàn giành thì giờ lo việc gia đình nhưng vẫn bị Đảng uỷ để ý, cho là ‘phần tử bất mãn’, là ‘cố ý chống đối’… Thì ra cái ‘cọng rêu dưới đáy ao’ mà anh tưởng là ‘yên thân’ như các nhà nho ngày trước, có ngờ đâu cái cọng rêu ấy trong thời buổi này cũng phải đối mặt với mọi biến động của xã hội…

Những “va chạm xô xát” của cọng rêu Võ văn Hiền, dưới đáy ao, tuy không mạnh bạo gì cho lắm nhưng cũng đủ khiến cho nó trở nên xơ xác:

Không có một cuộc họp chính thức nào của các ông lãnh đạo xã và thôn cấm chỉ anh Hiền dạy tiếng Pháp hoặc cấm mở lớp dạy học. Nhưng người ta xì xào bàn tán rất nhiều về lớp học của anh. Sao thằng Pháp cai trị ta tám mươi năm, bây giờ lại dạy tiếng của nó? Sao ông Hiền đi đánh Pháp chín năm, bây giờ thắng nó rồi, lại đem tiếng của nó ra mà dạy? Ông Hiền dạy tiếng Pháp làm gì nhỉ, đào tạo bồi cho Tây à? Đào tạo thông ngôn cho Tây à?

Cả sáu học trò lần lượt bỏ học. Gian nhà trở lại hai tấm phản với hai chiếc ghế dài, ảnh ông Khổng Tử với câu ‘Tiên học lễ hậu học văn’, và một… thầy đồ tân thời mặt buồn rười rượi.

Qúi vị lãnh đạo cách mạng nơi làng Hậu Luật, xã Diễn Bình, huyện Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) đã lần lượt đẩy ông Võ Quang Hiền từ nỗi buồn này, sang nỗi buồn khác. Chung cuộc, ông chết dần mòn trong bệnh tật và nghèo đói:

Tôi đặt lên ngôi mộ tấm ảnh của anh – không phải tấm ảnh gày gò của ông lão sáu mươi, mà là tấm ảnh người thanh niên cường tráng những năm tháng hào hùng ở Việt Bắc: mặc áo trấn thủ, đội mũ lưới đính quân hiệu. Hàng trăm cặp mắt chăm chăm nhìn vào tấm ảnh, chợt thức dậy trong tiềm thức của họ những kỷ niệm về anh và về làng xóm thuở Cách mạng sơ khai.

Nhà văn Võ Văn Trực quả là khéo nói, hay khéo lách, chớ cách mạng Việt Nam thưở nào – “sơ khai” hay “thoái trào” – cũng đều tạo ra vô số những cọng rêu (bầm dập te tua) dưới đáy ao đục ngầu của nó. Ông Vi Đức Hồi – nguyên trưởng ban tuyên giáo, giám đốc trường đảng, thường vụ huyện ủy huyện Hữu Lũng tỉnh Lạng Sơn – là nhân vật điển hình cho loại rong rêu (muộn màng) này.

Vi Đức Hồi thuộc thế hệ người sinh trưởng trong lòng cách mạng. Theo lời ông, ngay khi vừa mở mắt chào đời, bé Hồi đã được ru (ngủ) bằng những câu của thời đại mới:

Công cha như núi thái sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Bác Hồ hơn mẹ, hơn cha…

Chả trách, chương mở đầu cuốn hồi ký (Đối Mặt) của ông ghi đầy những dòng chữ hồ hởi (và phấn khởi) như sau:

Nhớ lại hồi khi tôi mới lớn lên và bắt đầu tìm hiểu về đảng, tôi nhận thấy đúng là ‘đảng là ngôi sao sáng, sáng nhất trong muôn vì sao’, tôi yêu đảng, tôi mến mộ đảng đến tột độ và chỉ mong ước mình sớm được đứng trong hàng ngũ của đảng để được cống hiến sức mình cho đất nước, cho dân tộc đó là nghĩa cử cao đẹp của mỗi công dân yêu nước bình thường. Khi tôi đọc cương lĩnh đầu tiên của đảng năm 1930, tôi thật sung sướng vì đảng chỉ ra rằng: Khi cách mạng giải phóng dân tộc thành công, đảng đưa cả nước ta tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua tư bản chủ nghĩa. Xã hội mà đảng hướng tới là một xã hội đỉnh cao của sự văn minh nhân loại, ở đó sẽ không còn chế độ người bóc lột người, mọi người sống với nhau bình đẳng bác ái, nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dưới sự lãnh đạo của đảng tiên phong của giai cấp công nhân, đảng bao gồm những người tiên tiến nhất, tiên phong nhất, là những người công bộc của dân, vì nhân dân mà phục, đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của dân tộc…

Càng qua những chương sau, Vi Đức Hồi càng hay lập đi lập lại những câu “đảng nói không biết ngượng, đảng nói một đàng làm một nẻo, đảng nói như hát hay…” Ông dần dần xa lánh đảng, rồi trở nên “đối mặt” với nó, và bị khai trừ.

Sau đó – cũng như trường hợp của ông Võ Quang Hiền, hồi đầu thế kỷ – Vi Đức Hồi cũng quyết định biến mình thành một “cọng rêu dưới đáy ao,” nơi làng quê khốn khó của mình:

Quê tôi, một trong những Xã nghèo nhất Nước ta, là một trong 9 Xã cuả Tỉnh Lạng sơn và là một trong hai Xã duy nhất của Huyện Hữu lũng chưa có bóng dáng điện lưới quốc gia; là Xã vùng sâu,vùng xa, Xã đặc biệt khó khăn…

Tuy vậy, người dân quê tôi sống trọn nghĩa, trọn tình. Ở đâu đó tình người có những lúc đầy vơi, nhưng người dân quê tôi thì cho dù thời cuộc có những biến đổi đến đâu, nhưng lòng người thì vẫn một mực thuỷ chung, son sắt.

Thế nên tôi cố tìm cách để tỏ lòng biết ơn, thể hiện tấm lòng của mình đối với những người láng giềng xung quanh tôi, tạo thêm sự gắn bó, sự mật thiết tình làng, nghĩa xóm. Tôi mạnh dạn trao đổi với mấy người bạn của tôi, đề nghị họ giúp và thế là tôi có được ít tiền của bạn bè cho vay, cộng với chút ít của tôi giành dụm. Tôi mua được một chục cặp lợn con, giúp cho 10 hộ nghèo nhất ở làng tôi để họ chăn nuôi, khi nào lợn xuất chuồng bán thì hoàn trả gốc cho tôi, để tôi chuyển cho hộ khác. Nhiều người phấn khởi, nhận lợn và cảm ơn.

Tin này Xã báo cáo Huyện… Thường trực Huyện uỷ triệu tập cuộc họp cán bộ chủ chốt ở xã Tân lập (quê tôi) để nghe cơ sở báo cáo tình hình. Huyện uỷ quán triệt: đây là một trong những âm mưu rất nguy hiểm của các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta, hơn lúc nào hết, chúng ta phải nêu cao cảnh giác cách mạng, chặn đứng mọi hành động nhằm lôi kéo quần chúng nhân dân, gây mất ổn định an ninh chính trị. Ngay lập tức phải họp toàn dân quán triệt về những thủ đoạn, ‘âm mưu diễn biến hoà bình’ của bọn chúng, kiên quyết từ chối mọi sự giúp đỡ của Vi đức Hồi.

Ông bị cô lập ngay tại quê nhà, rồi bị bắt giam. Cuối cùng, ông cũng trở thành một cọng rêu nhưng không nằm dưới đáy ao mà nằm trong lòng nhà tù cách mạng.

Cọng rêu mới được phát hiện là một thanh niên – có tên là Nguyễn Chí Đức – vừa được công luận biết đến, sau khi anh bị công an Hà Nội đạp vào mặt giữa lòng “thủ đô của lương tâm nhân loại.” Sự kiện này đã được nhà văn Nguyên Ngọc ghi nhận như sau:

Trong việc này còn có một điều rất đáng chú ý: Qua tất cả vụ việc, qua những ứng xử của Nguyễn Chí Đức từ khi tên anh được nhắc đến, ta có thể thấy rõ đó là một con người hết sức bình thường, rất an phận, không hề không muốn làm bất cứ điều gì để khác dù chỉ một chút những người chung quanh, một công dân lầm lũi và tội nghiệp, ngay cả khi bị hại nặng nề cũng sẵn sàng cho qua, quên đi, ‘không muốn đi quá sự việc’ như anh nhiều lần nói khi có người quan tâm đến anh và vụ của anh. Một người tuyệt đối trung thành và tin tưởng ở đảng, trong bất cứ tình huống nào, ngay cả lúc bị hại khi mình đấu tranh vì đảng, vì nước…, vâng một người như vậy đấy…, một người vô cùng nhỏ bé và vô danh, luôn muốn thu mình lại đến mức nhỏ bé nhất để sống yên thân…, con người tội nghiệp ấy bây giờ sau tuyên bố bình thản của ông Nguyên Đức Nhanh, đã phải đau đớn nói rằng anh đã bị đẩy đến đường cùng… khi những người ở tận đáy xã hội, nhỏ bé nhất trong xã hội, suốt đời chỉ mong được yên phận như Nguyễn Chí Đức và bố mẹ anh đã thấy bị đẩy đến đường cùng, đã thấy xã hội này là không còn sống được đối với họ nữa, thì là chuyện khác hẳn rồi đấy. Là báo động đỏ!Vụ Nguyễn Chí Đức không hề nhỏ đâu, đặc biệt sau tuyên bố phủi tay của ông Nguyễn Đức Nhanh. Có gì như là dấu hiệu của sự tận cùng.

Đã ba thế hệ người Việt bị liên tiếp xô đẩy đến “tận cùng” như thế. Và vẫn theo lời nhà văn Nguyên Ngọc thì “xã hội này không còn sống được nữa.” Nó đã đến mức “báo động đỏ” rồi.

Tôi chỉ là một thường dân, một cọng rêu phiêu bạt. Sống bên ngoài nỗi đau mà cả dân tộc đang phải chịu đựng nên tôi không đủ tư cách thể phát biểu những lời lẽ khí khái (và hừng hực lửa) như nhà văn Nguyên Ngọc. Những sự kiện vừa nêu – về ba cọng rêu dưới đáy ao của dất nước – chỉ khiến tôi thốt nhớ đến lời phát biểu của nhà văn Nguyễn Trọng Tân, trong buổi toạ đàm về tác phẩm Ba Người Khác (của Tô Hoài) vào hôm 22 tháng 12 năm 2006, tại Hà Nội:

Đội cải cách ruộng đất về làng như một cơn gió độc, cuốn lộn tùng phèo mấy chục nóc nhà giống như mấy chục cái đụn rạ của thôn tôi lên.

Chủ nghĩa cộng sản cũng đến Việt Nam theo cùng một cách. Nó cũng như một cơn gió độc, cuốn lộn tùng phèo cuộc đời của (mấy thế hệ) người dân ở đất nước tôi lên.

Nguồn: blog Tưởng Năng Tiến

Người Buôn Gió: Đại Vệ Chí Dị – Mọi sự quái đản đều là do… thế lực thù địch

In Chính trị (Politics), Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/18 at 08:53

Nước Vệ triều nhà Sản, mùa thu năm Tân Mão đời Vệ Kính Vương thứ nhất.

Ở phía núi Bình có trẻ em đầu thai.

Dưới miền biển, thầy thuốc bị người nhà bệnh nhân sát hại.

Giữa kinh thành, đường trũng thành ao, bốn trẻ nhỏ sa xuống ao đó mà chết.

Giá thực phẩm tăng không ngừng.

Nhà Sản tuyên truyền rằng xã hội đang ổn định dưới sự cai trị của triều đình, dân tình không việc gì phải âu lo, cứ vui chơi, hưởng lạc cuộc đời.

Bấy giờ ở giữa chợ, có người vào quán rượu nói.

– Thiên hạ thái bình, bốn cõi êm ấm, thế nhưng nhiều chuyện quái lạ vẫn xảy ra trong thiên hạ là sao?

Người khác hỏi:

– Chuyện quái lạ là sao?

Người kia bảo:

– Nhiều không kể xiết, đi xe đụng nhau, rút dao đâm chết. Tiệc tùng say sưa va chạm cũng rút dao đâm chết, rơi tàn thuốc cũng kéo bè phái đến xô xát đâm nhau chết, chữa bệnh không dứt cũng rút dao đâm bác sĩ chết, sai nha bắt người về phủ hỏi cung rồi cũng đánh chết, vợ chồng, tình nhân hục hặc cũng giết nhau chết… nước Vệ ngày nay nhiều cái chết đến thật không ngờ. Thế không phải là chuyện quái lạ hay sao?

Có một cụ già đi qua, dừng lại nói:

– Thế còn chưa hết điều quái lạ đâu, ngày nay kẻ sĩ danh gia bao đời, bỗng chốc thành quân phản nghịch. Đang hưởng bổng lộc, ân sủng của triều đình, danh giá khắp thiên hạ. Chỉ sớm mai thôi đã thành thế lực thù địch như Cù tiên sinh, Ngô tiên sinh và các cao nhân trong hội Bô Xít.

Những người nghe thấy đều thở dài than:

– Thật là quái lạ, mạng người chấm dứt nhanh như chớp giật vì chuyện không đâu, chỉ tích tắc là người trung trinh với nước đã thành phản nghịch. Giá cả mở mắt mỗi ngày lại thấy lên, chuyện yêu ma, hồn vong khắp thiên hạ đâu cũng thấy. Lễ bái càng nhiều bao nhiêu thì chuyện vô tâm, bất lương càng nhiều bấy nhiêu. Có khi nào nước Vệ xảy ra cảnh cháy nhà bên trong có hàng chục người, mà bên ngoài thanh niên trai tráng chỉ khoanh tay đứng xem.

Ai nấy cũng ngậm ngùi, bỗng nhiên một viên thư lại từ phủ tống trấn kinh thành phi ngựa hộc tốc vào giữa chợ, dán một bản thông cáo rồi đi mất.

Mọi người lại xem, thì ra đó là bản thông cáo cấm bà con nhân dân tụ tập bàn chuyện yêu nước. Văn bản nói rằng giờ có nhiều thế lực thù địch đang lợi dụng chuyện yêu nước để gây bất ổn trong xã hội, vì thế những kẻ nào tụ tập bàn chuyện yêu nước, thể hiện nhiệt huyết yêu nước sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Tất cả xúm lại đọc xong, chưa hiểu chuyện gì, cụ già vuốt râu nói.

– Các vị à, tất cả chuyện kỳ quái mà chúng ta vừa nói, có lẽ cái thông báo này là quái đản nhất.

Mọi người quây quanh cụ hỏi nguồn cơn, cụ già bảo:

– Cái thông báo này là để cấm những người yêu nước phản đối quân Tề xâm lược, lâu nay quân Tề xâm lược ngoài khơi. Nhà Sản vì muốn thiên hạ nghĩ mình cai trị tài giỏi nên dấu nhẹm chuyện ấy, những gì tốt đẹp thì họ kể để dân chúng cảm phục, ơn đức họ. Còn là những việc lạm phát, giết người, tham tàn, bạo ngược, mất bờ cõi biên cương thì họ dấu nhẹm. Hai tháng nay có nhóm người yêu nước, họ không chấp nhận chuyện ấy bèn tụ lại cứ bảy ngày một lần gióng trống, khua chiêng cảnh báo cho người trong nước hiểm họa mất nước do quân xâm lược phương Bắc. Triều đình sợ dân tình biết chuyện đó, mà có lòng phẫn uất, mới ra cái thông báo này, vu rằng có thế lực nào đó xúi dục, hòng lợi dụng để đàn áp cho chuyện mất lãnh hải không lan rộng gây trong nhân dân.

Mọi người nghe xong, ai cũng lắc đầu, có kẻ hiểu biết mới nói:

– Xưa nay thiên hạ thơ rằng:

Mất mùa là tại thiên tai
Được mùa là bởi thiên tài Sản ta.

Nhân đây xin có thơ rằng:

Thế gian quái đản dị thường
Là do thế lực ngoài đường gây ra
Còn phường nhà Sản chúng ta
Một lòng trừ quỷ, bắt ma, đuổi tà

Kẻ ấy đọc thơ xong, mọi người nức nở hùa theo:

A ha a ha ô hô ai tai

Nguồn: blog Người Buôn Gió

Phó thường dân (10): Phế anh hùng

In Chính trị (Politics), Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/18 at 07:00


[tiếp theo kỳ trước: (1) Anh tám hồ hởi (2) Nôị-thực-dân (3) Sợ (4) Kỳ đà – cắc ké – kỳ nhông (5) Con dân – con cá – cò mồi (6) Bình vôi – bái vật – bà đồng (7) (Vô) Hậu  (8) Gió mưa là chuyện của trời …  (9) Vô liêm sỉ – man rợ  (11) Luật Lệ(nh) … (12) Nhà em có nuôi một con két … (13) Cái nhà là nhà của ta …  (14) Mèo – thỏ (15) phố vẫy (16) Mít tờ Đàm và Bác Hồ (17) Nín thở qua cầu]

Thưở nhỏ phó thường dân tui mê đọc truyện, hầm bà lằng từ truyện tranh đến truyện chữ, luyện truyện chưởng xong tìm tòi truyện trinh thám, hết mơ truyện cổ tích thì chuyển sang truyện giả tưởng, xơi hết truyện tàu thì xực truyện tây, cái gì cũng mê tít thò lò. Chuyên là thích những truyện có anh hùng để mơ làm anh hùng.

Cờ lau tập trận

Lúc đó phó thường dân nghĩ là cả đám con nít đứa nào cũng muốn làm anh hùng. Oai, ngon lành dzô cùng chứ giỡn chơi sao. Trừ gian diệt bạo mà ai hổng ưa! Trí dũng vẹn toàn mà sao hổng thích! Siêu nhân siêu phàm có ai hổng muốn!

Trần Quốc Toản, Phạm Ngũ Lão, Trần Bình Trọng, Thạch Sanh. Một trăm lẻ tám anh hùng hảo hớn Lương Sơn Bạc hổng biết chọn ai rồi lại còn Tề Thiên Đại Thánh với Z28 có mà tẩu hoả nhập ma. Đắc ý nhứt là Tôn Ngộ Không rứt lông thổi một cái thì hiện ra bao nhiêu Tôn hành giả khác, không phân biệt ai thật ai giả. Hổng biết nghĩ như dzậy có thiệt là như dzậy không. Nhưng mà quay đi ngoảnh lại thì chẳng thấy anh hùng ở đâu hết, chỉ thấy rặc mấy thằng ma-cà-bông và các tay “anh chị” trong xóm chợ hoặc ngoài ngõ hẻm.

Nghĩ qua nghĩ lại thì anh hùng đã chết mất đất từ thưở nào đó xa xưa. Có mơ cũng hổng rờ tới được. Rất may là phó thường dân tui hổng được/bị ở dưới một nước “xã hội chủ nghĩa” vào cái thời mà “ra ngõ gặp anh hùng, về nhà gặp dũng sĩ” chứ không thì chắc đã thành … liệt sĩ. Thiệt đó, cỡ anh hùng “Lê Văn Tám” thì thôi bỏ qua đi tám. Còn anh hùng cỡ Bác Hồ “tìm đường cứu nước” có mà vẫy tay chào mi vì bộ đội cụ Hồ tới thì em chạy toé khói tìm đường cứu thân. Từ đó hết mơ gặp anh hùng, hết mơ làm anh hùng bởi vì (đi đêm) có ngày gặp ác mộng “Đêm qua em mơ gặp bác Hồ”.

Hổng biết ai sao chứ phó thường dân nay nghe tới chữ “anh hùng” là muốn xỉu. Nhất là các anh hùng được tuyên dương. Anh hùng trong cổ tích, anh hùng trong huyền thoại, anh hùng trong lịch sử xa xưa đã thành những biểu tượng nghe còn lọt lỗ tai chứ các anh hùng thời đại thì hơi bị oải. Thời bây giờ là thời phế-anh-hùng, người anh em cột chèo của các tay anh hùng đương đại. Văn hào Voltair thời khai sáng mà còn phải than rằng: “Tôi hổng ưa đám anh hùng (thời đại), họ làm chuyện ồn ào quá cỡ … Hào quang họ càng tỏa sáng chừng nào thì họ càng khả ố chừng đấy.” (I do not like heroes; they made too much noise in the world … The more radiant their glory, the more odious they are.)

Bởi lẽ nàng thiếu nữ nằm ngủ trong lâu đài chờ hoàng tử trong mộng cỡi ngựa đến rước về trao vương miện công chúa thì sao mà đặng được thời nay. Chờ dài cổ thì nàng Bạch Tuyết có mà còm cõi thành Bạch Cước Bà Bà. Vậy thì chờ ai và ai là người anh hùng bây giờ?

Người anh hùng là người không bao giờ mơ làm anh thư/anh hùng. Họ chỉ hành xử như một con người để tranh đấu vượt lên những nhiễu nhương thời cuộc mang tiếng nói của số đông trong thời thế đó. Và họ sẽ tự trở thành biểu tượng của lương tri thời đại. Họ không là người chỉ mỗi có hy vọng. Nhưng họ có một niềm tin hy vọng, với can đảm và hành động. Vì Hy vọng mà không có người chị Dũng cảm làm chỗ tựa thì chỉ là hy vọng bơ vơ. Còn Hy vọng mà không có người anh Hành động thì chỉ là hy vọng vu vơ.

Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Đỗ Thị Minh Hạnh, Đoàn Huy Chương, Phan Thanh Nghiên, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải và Cù Huy Hà Vũ. Nguồn: vanganh.info

Phan Thanh Nghiên, Đỗ Thị Minh Hạnh-Đoàn Huy Chương-Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Cù Huy Hà Vũ và các anh chị khác đang trong lao tù nào cần gì tiếng anh thư, anh hùng. Họ sống chung với chúng ta, không xa rời nhưng cùng chung nhịp đập với người khốn cùng, cô thế, người bị áp bức, mất tiếng nói. Họ không phải là loại “trí thức” tha hóa dửng dưng với thời cuộc vì họ sống thực – không trong những huyền thoại anh hùng – bằng xương bằng thịt trong bi hài kịch ở chế độ độc tài, tham tàn thời kỳ “đồ đểu”[1].

Khi sống thật và hoà đồng với nhịp đập của mọi người thì những hành động dũng cảm anh hùng bộc lộ. Ta đã thấy Phan Thanh Nghiên tọa kháng trương biển Hoàng Sa – Trường Sa – Việt Nam; Điếu Cày Nguyễn Văn Hải ấn tượng với mũ an toàn, áo, bảng HS-TS-VN; Cù Huy Hà Vũ với yêu cầu xoá bỏ điều 4 Hiến pháp; Đỗ Thị Minh Hạnh, Đoàn Huy Chương, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng cùng tranh đấu cho công nhân. Ta lại thấy cảnh giải cứu binh nhì Nguyễn Tiến Nam, em Nguyễn Văn Phương đọc tuyên cáo chống bá quyền Trung Quốc, em Nguyễn Kim Tiến gác thù nhà vì nợ nước, cô Minh Hằng “quản ca” suốt các buổi biểu tình, TS Nguyễn Xuân Diện kiên trì giữ ngọn lửa, cháu Oanh hăng hái cùng anh chị, cô chú, ông bà bước chân không mỏi.

Anh hùng theo ý nghĩa và dạng cổ điển thì làm chuyện đại sự, đội đá vá trời. Họ có trí, dũng vô biên và tài năng vượt trội. Họ làm được chuyện gần như vô vọng và hy sinh cả tính mạng. Ta có thể nào mong chờ một anh hùng cứu tinh.

Chỉ còn lại một lựa chọn. Sống tử tế, chân thật, đùm bọc lẫn nhau bất chấp cái nhiễu nhương, độc đoán, ác tà của cơ chế và hệ thống. Đó là chúng ta mỗi người hành xử bình thường, làm những điều bình thường nhất.

Trong xã hội Việt Nam dưới chế độ cộng sản (bất bình thường) thì những điều rất đỗi bình thường trở thành một cái gì quá bất bình thường. Biểu tình, lập công đoàn độc lập, tự do bầu cử, tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do tín ngưỡng, tự do đi lại là những quyền căn bản rất bình thường thì được xem là “bất bình thường” và bị cấm đoán, trù dập, đàn áp.

  • Một quốc gia với điều 4 hiến pháp vô liêm sỉ thì người tự trọng yêu cầu xóa bỏ bị gọi là bất bình thường
  • Một nguyên thủ có quyết định vi hiến thì người chính trực khiếu kiện bị gọi là bất bình thường
  • Một thể chế độc đảng, độc tôn, độc quyền đòi được sùng bái như bình vôi-bái vật-bà đồng[2] thì người tranh đấu cho dân chủ, đa nguyên, đa đảng bị gọi là phản động bất bình thường
  • Một hệ thống quyền lực mua danh, bán tước chia ghế vô liêm sỉ thì người ngay phơi bày bị gọi là bất bình thường
  • Những quan chức ma cô, mua dâm trẻ vị thành niên thì người thẳng thắn tố cáo bị gọi là bất bình thường

Những con người muốn được sống bình thường trong xã hội bất bình thường thì hay bị cô lập, quản thúc, áp chế, giam cầm thành phế-anh-hùng.

Thương cho những phế-anh-hùng, muốn sống làm người nào có được chăng!

Nếu chúng ta đã giải cứu được binh nhì Nguyễn Tiến Nam, đã cực lực lên án và phản đối với “cú đạp lịch sử” trên mặt Nguyễn Chí Đức thì lòng nào chúng ta không lên tiếng đồng tình với Đỗ Thị Minh Hạnh bị hành hạ đánh đập bầm tím thân người, với Điếu Cày Nguyễn Văn Hải bị “mất tay”(?), với các tù nhân lương tâm[3] trong lao tù khổ ải. Hãy đọc một đoạn trong Bình Ngô Đại Cáo[4] để thử so sánh thời xưa và thời nay:

Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh
Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
Gây thù kết oán trải mấy mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
Nặng thuế khoá sạch không đầm núi.
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng.
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu nước độc.
Vét sản vật, bắt dò chim sả, chốn chốn lưới chăng.
Nhiễu nhân dân, bắt bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.
Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,
Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng.
Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán,
Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa?
Nặng nề những nổi phu phen
Tan tác cả nghề canh cửi.
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi !
Lẽ nào trời đất dung tha?
Ai bảo thần dân chịu được?

Yêu nước và thương giống nòi là tình cảm cao cả. Nhưng yêu dân và thương đồng bào thì lại thực tiễn, chân chất, và gần gũi hơn.

Chúng ta cần thương yêu bảo bọc bạn bè, đồng bào trước hết. Hãy giăng tấm biểu ngữ đòi hỏi công lý cho những phế-anh-hùng đang trong lao tù khổ ải. Họ yêu dân và thương đồng bào và chúng ta nỡ lòng nào không đáp lại tấm lòng ấy một bằng nghĩa cử nhỏ chân tình.

© 2011 Vietsoul:21

[Loạt bài Phó Thường Dân: (1) Anh tám hồ hởi – (2) Nôị-thực-dân – (3) Sợ – (4) Kỳ đà – cắc ké – kỳ nhông – (5) Con dân – con cá – cò mồi – (6) Bình vôi – bái vật – bà đồng – (7) (Vô) Hậu – (8) Gió mưa là chuyện của trời – (9) Vô liêm sỉ – man rợ – (10) Phế-anh-hùng – (11) Luật Lệ(nh) – (12) Nhà em có nuôi một con két – (13) Cái nhà là nhà của ta – (14) Mèo – thỏ  – (15) phố vẫy …]


Chú thích:

[1] “… the imprisoned political activist as one with the people living an antiheroic life under oppressive regimes, rather than as yet another category of “intellectual” alienated from those people’s everyday lives.” (… các nhà hoạt động chính trị bị tù đày là người cùng với mọi người sống cuộc đời phế-anh-hùng dưới chế độ áp bức, khác hơn với loại người “trí thức” tha hóa dửng dưng với đời sống thường ngày của mọi người.)

Randa Abou-bakr,  The Political Prisoner as Antihero: The Prison Poetry of Wole Soyinka and ‘Ahmad Fu’ad Nigm, Comparative Literature Studies, Volume 46, Number 2, 2009, pp. 261-286 (Article)

[3] Con tin lương tâm, Vietsoul21.net

Phạm Xuân Nguyên – NGƯỜI MỌC ĐUÔI

In Chính trị (Politics), Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/16 at 05:00

Chủ nhật 7/8/2011, mình ở quê Hà Tĩnh. Mình về quê giỗ mẹ, nhưng cũng là để thay đổi một chút không khí bức bối ở Hà Nội. Mặc dù quê mình giờ cũng đã lên phố, trở thành phường của thành phố Hà Tĩnh mới tuổi lên bốn. Mặc dù quê mình miền Trung nhiệt độ mùa hè luôn cao hơn ở ngoài Bắc. Nhưng về quê vẫn là về quê, ngay cả khi quê đã khác.

Giỗ mẹ hôm thứ bảy. Sáng chủ nhật, mình ngồi cà phê với anh em, bạn bè ở quê. Bật iPhone vào trang basam, nguyenxuandien xem cập nhật tin biểu tình ở quanh Hồ Gươm. Cuộc biểu tình thứ 9, nhưng là cuộc biểu tình thứ nhất sau lời tuyên bố “Biểu tình phản đối Trung Quốc mang tính chất yêu nước” và lời hứa “Công an thành phố và cấp trên không ai có chủ trương đàn áp, trấn áp và bắt giữ người trong các cuộc biểu tình” của trung tướng Nguyễn Đức Nhanh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh II (Bộ Công an), Giám đốc sở công an Hà Nội. Nhìn những tấm ảnh chụp băng cờ, khẩu hiệu và gương mặt những người quen thuộc trong đoàn biểu tình, mình lại thấy rạo rực, sôi nổi, lại muốn được có mặt trong đoàn.

Mình chìa máy cho mọi người xem, có người lần đầu tiên mới biết ở Hà Nội có biểu tình thế này. Nhân tiện, mình kể cho anh em nghe những lần đi biểu tình trước. Và không giấu cả chuyện mình “có đuôi”. Thì vừa lúc đó có một tin nhắn đến trên điện thoại. Có khách đấy! Thế là sáng nay chủ nhật, như thường lệ, “đuôi” mình lại mọc.

Nhà mình là một căn hộ ở tầng 5 của một chung cư năm tầng, gọi là khu tập thể của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam (phòng 503, nhà H1, ngõ 37, Kim Mã Thượng, Ba Đình, Hà Nội). Các anh lính đến ngồi ở quán nước cạnh chân cầu thang và canh chừng mình đi xuống để đi theo. Cứ chủ nhật là có lính canh, không cần biết mình có nhà hay không.

Sáng chủ nhật 7/8/2011 mình ở Hà Tĩnh, vẫn biết có 6 lính canh túc trực ở Hà Nội tại nơi mình sống, và trong khi trông chừng đối tượng (không biết là đang vắng nhà) thì các anh lính bày trò chơi bài tam cúc cho hết thì giờ nhàn rỗi. Tới trưa thì các anh về, vì đoàn biểu tình chỉ đi buổi sáng. Nếu mình ở nhà khi đó, mình sẽ nói với các lính đó rằng: “Ơ, thế ra các chú không đọc lời tướng Nhanh tuyên bố đã đăng đầy trên các báo à, vậy là các chú không tuân lệnh thủ trưởng cao nhất của công an thành phố à? Anh đi biểu tình là yêu nước theo lời tướng Nhanh nói, sao các chú vẫn còn canh chừng, theo dõi, mà lại tốn đến nửa tiểu đội thế này?

Trên xe từ Hà Tĩnh ra Hà Nội trưa chủ nhật 7/8/2011, vào mạng mình đọc thấy tin anh bạn phượng hồng ở Sài Gòn cũng trong hoàn cảnh “Messi bị bốn hậu vệ kèm”. Gọi máy thì chàng đang ngồi cụng ly với Quê Choa. Kể với Lập chuyện “anh Nguyên không đi cho em về nhé” cả bọn cười vang bên kia điện thoại.

Lần đầu tiên mình phát sinh hiện tượng “mọc đuôi” là chủ nhật 10/7/2011. Nhưng lần đó thì mới quá nên mình không biết. Thế mới chán. Sáng dậy, mình xuống nhà đi ăn cùng đội 382, một anh bạn đợi sẵn chở đi. (Mở ngoặc nói lại về cái “đội 382” mà đã có lần mình viết rồi để tránh những suy diễn, gán ghép dễ gây nguy tai: mình, một anh bạn nữa, và giáo sư Phạm Duy Hiển thường cuối tuần gặp nhau ăn sáng, cà phê, cả ba đều đi xe máy Honda 82 giống nhau, nên gọi nhau là “đội 382” cho vui. Chấm hết). Sáng đó giáo sư Hiển bận, anh bạn chở mình ra địa điểm quen thuộc là cà phê Trung Nguyên “Hội quán sáng tạo” (36B Điện Biên Phủ). Hai thằng đi vào thấy anh Ba Sàm đang ngồi một mình liền tụ vào luôn và ba tên tán gẫu đến tận trưa. Khi về nhà, mình mới được hàng xóm cho biết là “có đuôi”. Thực ra khi đang ngồi quán, mình có nhận được một tin nhắn hỏi thăm sức khỏe, dạo này ốm yếu thế nào mà mọc đuôi dài ra thế. Vì chưa có kinh nghiệm “đuôi” nên đọc tin đó mình cũng không suy luận gì. Bây giờ thì, à ra thế, cứ chủ nhật là mình cảm thấy ngứa ngáy.

Chủ nhật 17/7/2011, mình không tính đi biểu tình vì có việc bận. Cả đêm thứ bảy ngồi suy nghĩ viết một bài gì nhân kỷ niệm 45 năm ngày chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước nổi tiếng mà những tư tưởng của ông vẫn còn ý nghĩa thời sự đến hôm nay cho đất nước, nhân dân. Sáng dậy đi xuống nhà ăn sáng. Tới chân cầu thang nhìn qua hàng nước thấy ngay một người ngồi biết ngay là ai. Ăn sáng xong, về lại hàng nước, bảo ngay với chú lính: “Chú về đi, sáng nay anh có việc bận nên không đi biểu tình đâu”.

Anh bạn béo người, mặt không khó đăm đăm, liền trả lời nhẹ nhõm: “Ôi, thế thì may cho em quá. Anh không biết chứ cả tuần qua em vất vả lắm”.

– Thôi, chú cứ về, anh đã bảo không đi là không đi. Mà anh biết các chú canh đây, anh đi ngủ chỗ khác thì các chú làm sao biết được.

– Vâng, anh không về nhà thì bọn em cũng chịu.

Chuyện trò đôi ba câu như vậy, uống xong chén nước, mình lên nhà tầng năm. Trưa xuống mới hay các chú mới rút đi mươi lăm phút trước.

Chủ nhật 24/7/2011, mình đi biểu tình. Xuống cầu thang, ra lấy xe máy, thì anh “đuôi” hôm trước mặc quần soóc, áo phông vàng, rà xe máy lại hỏi: “Hôm nay anh đi à?” “Ừ, hôm nay anh đi biểu tình”.

Vậy là mình trước, “đuôi” sau. Mình ghé mua xăng, “đuôi” chờ. Mình vào ăn sáng cùng anh bạn 382, “đuôi” chờ. Mình và anh bạn đến nhà giáo sư Phạm Duy Hiển, “đuôi” chờ. Thấy vậy, trong lúc đợi anh Hiển mở cổng, mình gọi bảo: “Thôi, chú lại đây đi cùng bọn anh, chứ cứ chạy theo thế thì mệt và tội quá”. Đùa chút vậy cho đỡ căng thẳng cả hai bên.

Đội 382 bỏ xe máy lại, gọi taxi ra quảng trường Lý Thái Tổ. Vào nhà hàng 2 Lê Thạch, gọi cốc cà phê, ngó ra tượng cụ Lý đã thấy “đuôi” áo vàng ở đó. Anh em hỏi nhau: sao chỉ huy công an bắt lính tráng khổ thế nhỉ, đã biết người ta đi biểu tình rồi thì cứ ra nơi đó là thấy, canh chừng theo dõi nữa làm gì cho tốn người, tốn sức?

Bữa đó, tiến sĩ Nguyễn Quang A căng hơn mình vì bị ngăn chặn, xét hỏi giấy tờ ở nhà và dọc đường, nhưng rồi anh cũng thoát ra được nhập đoàn cùng mọi người. Trưa về lại nhà anh Hiển, vợ anh bảo có hai người sáng nay cứ qua lại trước nhà, lúc lúc lại dòm vào. Mình nghĩ khéo không mình lại làm tội vị giáo sư đáng kính vì để “đuôi” bám đến nhà anh. Nhưng mặc, nghỉ ngơi chốc lát, mình gọi một người bạn đánh xe ô tô đến và mình cầm lái chở cả đội 382 lên Vĩnh Yên ăn cá Đầm Vạc ngon lành. Tuy nhiên khi quay lại lấy xe máy về nhà, mình bảo anh bạn đi cùng đến tận chân cầu thang đề phòng có chuyện gì đó bất trắc dọc đường. Biết đâu đấy!

Chủ nhật 31/7/2011 đoàn biểu tình nghỉ tuần hành trên phố, chiều đó gặp nhau tại cà phê Trung Nguyên “Hội quán sáng tạo”. Mình ở nhà cả ngày, chỉ xuống đi lúc 4h chiều nên không biết sáng đó có “đuôi” mọc không. Có lẽ là vẫn có, suy luận theo các chủ nhật trước và chủ nhật 7/8 vừa rồi. Nhưng giữa hai chủ nhật này có một lần “đuôi” mọc khiến mình bất ngờ. Đó là sáng 2/8/2011, ngày xử phúc thẩm vụ án Cù Huy Hà Vũ. Mình không ký kiến nghị về CHHV, cũng không ký đơn xin tham dự phiên xử phúc thẩm, nên mình không có ý định ra xem quang cảnh phiên tòa.

Kế hoạch hôm đó của mình là buổi sáng ở nhà làm việc, buổi chiều đi họp thường trực BCH Hội liên hiệp VHNT Hà Nội. Sáng dậy, viết xong bài “Con tập đi cho ngay” về CHHV gửi cho Quechoa đăng luôn, trong khi chờ xem tường thuật phiên xử trên mạng thì có anh bạn từ tỉnh xa về coi phiên tòa nhưng không được vào, nên gọi điện rủ đi uống cà phê. Hẹn bạn gặp nhau ở cà phê Trung Nguyên 52 Hai Bà Trưng, gần trụ sở hai Tòa (Hà Nội và Tối cao) cho bạn dễ tìm.

Mình xuống nhà, lấy xe ung dung, thoải mái, thì bất ngờ thấy mặt anh lính đã quen. Vì đã quen cứ chủ nhật mới mọc “đuôi” nên mình ngớ ra một chút, nói thực là thế. Nhưng ngay đó mình vẫy tay bảo:

– Chú về đi, anh đi ăn sáng với bạn, không ra chỗ xử án đâu. Chú biết anh rồi đấy, nói đi là đi, nói không đi là không đi. Chú cứ yên tâm mà về.

– Vâng, vâng, em biết, các anh khác cũng nói thế cả.

– Mà này, chú tên là gì nhỉ?

– Em tên là Thắng, đã có lần em định nói chuyện với anh, cái hôm anh mua hoa sen về ấy, nhưng anh chưa cho.

– À à…

Và rồi trong lúc mình đang loay hoay nổ máy cái xe Honda 82 cũ sắp thành cổ thì Thắng đứng cạnh bên rút ngay máy điện thoại gọi: “Alô, thưa anh, anh Nguyên nói là anh ấy không ra chỗ xử án, vậy anh cho em về nhé, cho em thôi trực nhé…” Mình nghe thế thấy buồn cười, phóng xe đi. Ấy vậy, trưa về hàng xóm nói là người đi nhưng “đuôi” vẫn còn quanh quẩn.

Mình đi biểu tình ngay từ lần đầu tiên, ngày 5/6/2011, tại Sài Gòn, khi đang có chuyến công tác trong đó. Ra Hà Nội, mình có mặt trong các cuộc biểu tình ngày 12/6 và ngày 3/7. Cho đến khi ấy mình không bị ai hỏi han, theo dõi gì trong cuộc sống thường ngày. (Còn chuyện bị quay phim, chụp ảnh khi đi biểu tình là cố nhiên).

Ngày 7/7/2011, tại đại hội XI của Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội, mình đọc bản tham luận “Văn học nghệ thuật của lòng yêu nước” trước toàn thể đại biểu và trước ông Phạm Quang Nghị, ủy viên Bộ chính trị, bí thư thành ủy Hà Nội, cùng nhiều ông bà chức quyền của đảng và chính quyền thành phố. Và từ ngày 10/7/2011 mình bắt đầu có “đuôi” bám. Trước đó một ngày, ông Viện trưởng cơ quan mình (Viện Văn Học) đã gọi điện cho mình truyền đạt ý kiến của lãnh đạo Viện trên (Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam) sau khi được cơ quan an ninh sang làm việc về trường hợp của mình. Sự nhắc nhở hai cấp này còn được lặp lại vào ngày 4/8/2011. Nhắc rằng anh Nguyên phải cẩn thận, đừng để có chuyện gì đáng tiếc xảy ra rồi lại nói là không báo trước.

Bây giờ, mỗi lần đi xuống cầu thang và đi đường, mình bực mình vì lẽ ra phải nhìn thẳng luôn luôn, thì mình lại phải chốc chốc nhìn xung quanh và nhìn phía sau. Bị thành “người mọc đuôi” quả là một sự gớm ghiếc. Chưa biết lúc nào thì mình được “cắt đuôi” hay tự  “cắt đuôi” được cho mình.

Hà Nội, 8-8-2011

Nguyễn Quang Lập – Dân cày ngó… sân golf

In Cộng Đồng, Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/15 at 11:02

Nguồn: Danlambao

Sáng thứ bảy, vừa bảnh mắt Ngu ngơ đã tung tăng mặc quần sooc áo pull, đeo giày thể thao chuẩn bị ra khỏi nhà. Đang lúi húi cột dây giày, ngẩng lên đã thấy tám mươi cân Mũm Mĩm lù lù trước mặt choán cả tầm nhìn.

Mũm Mĩm lừ lừ nhìn Ngu Ngơ với cái nhìn khả nghi, nói đi đâu mà sớm thế, hẹn hò gì với ai chăng? Ngu Ngơ cười khì khì, nói ừ thì hẹn hò, có mấy ông bạn hẹn đi chơi sân golf cho biết. Mang tiếng ở một đất nước có 90 sân golf, nhiều sân golf vào loại nhất nhì trên thế giới mà mình không biết sân golf méo hay tròn thật chẳng ra làm sao.

Mũm Mĩm trợn mắt bặm môi, nói anh có biết người ta làm sân golf cho ai không mà đòi đến chơi? Vé vào sân golf một năm bốn năm chục nghìn đô rõ chưa! Một bộ gậy một tay nắm cũng giá hai, ba nghìn đô rõ chưa! Ngu Ngơ đòi đến chơi sân golf, đừng có mà mơ.

Đã thu hồi 77 dự án sân golf

Ngu Ngơ cười khì, ôm Mũm Mĩm hôn cái chụt, nói biết rồi biết rồi. Anh biết sân golf làm ra không để cho đám dân nghèo các anh chơi. Đám dân giàu Việt 10 anh thì có 9 ông bụng phệ, chơi karaoke thì được chứ chơi golf làm sao được mà chơi. Tây cũng thế, mấy ai mò đến Việt Nam chơi một trận golf rồi về. Thế giới có 2000 sân golf hiện đại tiện nghi vô cùng, có động rồ mới đến Việt Nam chơi golf.

Bây giờ đến lượt Mũm Mĩm tròn xoe mắt nhìn Ngu Ngơ, nói thế người ta làm ra sân golf để làm gì, cho bò gặm cỏ à?

Ngu Ngơ ôm bụng cười rũ, nói ôi Mũm Mĩm thân yêu của anh sao mà ngu ngơ thế. Sân Golf chẳng qua là thứ buôn bán bất động sản trá hình thôi. Mũm Mĩm vội vàng bịt mồm Ngu Ngơ, nói anh có im đi không, đừng có ăn ốc nói mò. Ngu Ngơ cười, mò gì mà mò, thiên hạ biết cả chỉ mình em không biết. Người ta nhân danh làm sân golf để kiếm được một khoảnh đất khổng lồ với giá đền bù rẻ mạt, sau đó xẻo ra một miếng làm sân golf, còn lại thì xây biệt thự, làm nhà hàng, khu du lịch sinh thái… ai mua thì bán. Đấy kinh doanh sân golf lãi như thế đấy, hu hu.

Mũm Mĩm lườm Ngu Ngơ, nói bằng chứng đâu? Ngu Ngơ cười cái hậc, nói này nhé, trong 90 sân golf thì chỉ có 21 sân golf thuần túy thôi, 69 sân golf còn lại kết hợp với kinh doanh bất động sản và du lịch. Thích ví dụ thì anh ví dụ. Này nhé, sân golf Tản Viên có 1200 ha thì chỉ có 222 ha làm sân golf, sân golf Quan Sơn có 1.700ha chỉ có 161ha làm sân golf… số còn lại là du lịch và bất động sản. Đó thấy chưa?

Mũm Mĩm thở dài, nói ối giời ơi, người ta kinh doanh bất động sản như vậy sao không ai biết nhỉ? Ngu Ngơ nói biết chứ, nếu không biết thì số sân golf lên tới 166 chứ đâu dừng lại con số 90. Nhà nước đã dẹp đi 76 dự án sân golf rồi đấy.

Mũm Mĩm cười tươi, nói may quá, dẹp đi 76 dự án sân golf, tiết kiệm cho dân được hơn 7,8 ngàn ha đất nông nghiệp, nếu không cái câu “dân cày có ruộng” thành câu “dân cày ngó sân golf”, chỉ đứng ngó sân golf rồi ứa nước mắt vác cày ra đường nhựa mà cày thôi.

Ngu Ngơ lắc đầu xua tay, nói khoan hãy mừng vội. Dự án xây mới 28 cái sân golf mới được bổ sung đó kìa. Mũm Mĩm giật nẩy mình, nói ối ôi. Ngu Ngơ cười ngao ngán, ấy là biết vậy. Hu hu.

Đinh Tấn Lực – Nhanh Như Chớp

In Chính trị (Politics), Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/13 at 06:07

 

Cuộc biểu tình đầu tháng 8 tại Hà Nội xuất hiện một biểu ngữ mới lạ chưa từng thấy ở VN ta.

Đó là bản phóng lớn một bài báo in trên tờ Thanh Niên ngày 3/8/2011, với hàng tít cực kỳ bắt mắt: “Trung tướng Nguyễn Đức Nhanh: Không chủ trương trấn áp người biểu tình yêu nước”.

Tính theo vị trí, tấm biểu ngữ đó góp mặt ở hàng đầu của đoàn biểu tình, được lắm người xiển dương như là cái thay thế các bức ảnh lộng kiếng trong những cuộc mít-tinh hoành tráng trước đây.

Về mặt hình thức, một bài báo phóng lớn nhấp nhô di động giữa đường phố quả là loại biểu ngữ khác thường/khêu gợi/lạ lẫm/sáng tạo nhất xưa giờ ở đây, và có thể là ở nhiều nơi khác nữa.

Xét về nội dung, nó là một khẳng định chắc nịch “3 trong 1”:

  • Một là sự xác quyết trên hệ truyền thông đại chúng, rằng, đây, đích thực là các cuộc biểu tình chứ chẳng phải “một số ít người tự phát tụ tập” như hàng trăm tờ báo đồng loạt giáo dục/cải tạo dư luận mấy tuần trước;
  • Hai là sự xác quyết bằng văn bản chính quy rằng các cuộc biểu tình (ôn hòa và trọng thị) này bắt nguồn từ động cơ trong sáng nhất (từ khi loài người được xã hội hóa) là lòng yêu nước;
  • Ba là, sự xác quyết của kẻ nắm giữ vai trò “chức trách” hàng đầu của thủ đô mở rộng (như một lời tuyên hứa long trọng) là không chủ trương trấn áp đối tượng của 2 xác quyết chắc bắp nói trên.

Còn, duyệt lại các thứ toàn tập, phải thừa nhận rằng khó tìm đâu ra một khẳng định “3 trong 1” ngắn gọn và tràn đầy ý nghĩa (giải trình/vỗ về/trấn an/tuyên truyền/định hướng tư duy hiệu nghiệm) như cụm từ vỏn vẹn 10 chữ mà báo Thanh Niên giật tít.

Nguyễn Đức Nhanh, qua cuộc họp báo “lịch sử” ngày 2/8/11, cũng đã bất ngờ giật giải quán quân xạ thủ “nhất tiễn xuyên sát tam tứ điêu”, một mũi tên bắn xỏ xâu 3-4 chim cùng lúc.

Vì sao?

Trước tiên, tay tướng CA nhà ta đã chớp thời cơ để dí dùi cui vào (giữa mặt) TTXVN và vào (giữa mồm) người phát ngôn bộ ngoại giao, về lời tuyên bố (tuy cà lăm song không kém phần lí nhí để trấn an bạn vàng của họ) rằng những tiếng hô đả đảo quân xâm lược vang dội đường phố kia không phải là âm thanh của những cuộc biểu tình chống hiểm họa ngoại xâm. Ngay cả khi những tuyên bố đó được trang trọng đăng lại trên báo CA là cơ quan ngôn luận của bộ phận/ngành nghề mà hắn đang phục vụ.

Kế tiếp, hắn lại chớp cơ hội ngáng chân chính phủ, dí giày chà đạp/vô hiệu hóa Nghị định 38/2005/NĐ-CP (về hoạt động tập trung đông người) từng được phát liên tu bằng loa phóng thanh công suất cao nhằm giải tỏa các cuộc biểu tình gần đây ở Hà Nội.

Điều đó, cách hô biến quan điểm riêng thành chủ trương chung, ở một chừng mực nhất định, cũng được đánh giá là một cách chớp lấy dịp bày tỏ thái độ khinh thường có trọng lượng, thậm chí là ngồi xổm lên cái chính phủ của tay thủ tướng phế binh thiếu năng lực nhưng thừa gian tham từng có nhiều tì vết đen tối (cả trong lẫn ngoài đảng, cả trong lẫn ngoài nước) nên chưa từng dám kỷ luật một ai. Mà quả thật, chẳng ai ở đây chịu nổi cái ngữ y tướng thủ tá, nói chi thứ y tá thủ tướng đó.

Tay tướng công an có được cái biệt danh “Nhanh Như Chớp” là nhờ phương cách chộp giựt mớ thực tế sâu sát/bén nhạy đó chăng?

NguyeDucDanh-0ed0.jpg

Trung tướng Nguyễn Đức Nhanh

Mặt khác, phong cách lật đật “giải độc” nhằm mát-sa dư luận về hành động mất dạy của thuộc cấp (đạp mặt người biểu tình) này cũng có thể đánh giá là một chiêu gian xảo đề huề, chỉ tiếc là thừa gian, thiếu xảo:

  • Miệng bảo là tên đại úy Minh không hề đạp, nhưng tay lại ký lệnh ngưng công tác đương sự, mà không hề chạm tới thượng tá Canh là đứa ra chỉ thị cho nó.
  • Chẳng phải đây là lần đầu CA bạo hành với dân, song, có kịch mấy hay láo mấy cũng cần phải lên tiếng, vì hình ảnh âm thanh vụ này đã tràn ngập thế giới mạng.
  • Vu chụp ngay lời bình “lắp ráp ảnh” để bịp người tay ngang, chứ còn đội quân ma mảnh của Vũ Hải Triều mà còn bó tay thì lấy gì để Nhanh ta giải thích?
  • Nhanh ta không kịp ngăn gia nô thuộc hạ đừng nhanh nhẩu đưa nạn nhân đi khám nghiệm, và cũng không bịt nổi blog riêng của nạn nhân, vốn là một Fan của XHCN; vậy mà hắn cứ tưởng chiêu thức nói lấy được vẫn còn xài tốt thời a-còng.

Ngần ấy thứ bao che cú “âu yếm bằng đế giày/vỗ về bằng gót chân”, đặc biệt là cách dứt điểm thuộc hạ không nháy mắt, mà có người vẫn còn nghi ngờ cái kết luận lật lọng “Nhanh Như Chớp” đó sao?

Có cần phải dẫn thêm một vài phản ứng bén nhạy/nhanh nhẩu khác:

  • Những người yêu nước biểu tình bị vất lên xe buýt chở về đồn CA, chẳng cần giải thích gì sất, lại đều phải viết tờ khai, như những tội phạm bị bắt quả tang, bị mắng nhiếc, bị dọa nạt, và sau đó, bị lùa ra cổng để tự tìm đường về nhà.
  • Những sinh viên yêu nước biểu tình cũng chẳng được giải thích điều gì, ngoại trừ việc cấm thi, miễn tốt nghiệp, hay nhận giấy đuổi học.
  • Cô Bùi Minh Hằng, người phụ nữ “quản ca” suốt các chủ nhật, từ khi có bài báo tướng Nhanh họp báo, đã liên tục nhận đầy ổ cứng điện thoại những lời nhắn vô học và vô hậu không thua gì đám lãnh đạo hèn hạ.
  • Cô Trịnh Kim Tiến, hoa khôi biểu tình, đã bị quấy rầy và áp lực đến bật khóc, như một loại phạm nhân, hàng giờ, mỗi ngày, bởi công an khu vực, đối với thân nhân, gia đình, hàng xóm… thậm chí cả ông cụ trông chừng xe cạnh nhà.
  • Bé Oanh, học sinh lớp 8 xuống đường với chiếc khăng quàng đỏ trên cổ áo, đã chịu đựng áp suất mỉa mai từ thân nhân, như một thiếu nhi phạm tội “yêu nước biểu tình”, theo kiểu lên án của an ninh.
  • Chín thanh niên sinh viên ở Vinh, một số đã từng tham dự biểu tình yêu nước ở Hà Nội, đều bị bắt cóc ở nhiều nơi khác nhau và cho tới nay chưa biết bị tạm giữ tạm giam ở đâu…

Tất cả những phản ứng “hậu họp báo” (cực kỳ đáng tởm đó) chưa đủ để vinh danh cái thói lừa đảo “Nhanh Như Chớp” của đương sự hay sao?

Chưa đủ để đám CA thuộc hạ liếc chừng nhau, chẳng biết khi nào tới phiên mình lên dàn hỏa làm dê tế thần cho lũ thượng cấp vô loài đó sao?

Nếu không thì đã chẳng có thơ rằng:

Khá khen cho Nguyễn Đức Nhanh
Hà Nội văn hiến biến thành nhà giam
Công an một lũ gian tham
Tội phạm không chống, chỉ làm hại dân

Nhưng mà, hỏi thiệt, “Nhanh” thì biết rồi, còn “Chớp” là gì?

Theo từ điển mở, từ “chớp” có 3 nghĩa:

1. Ánh sáng xuất hiện và biến đi rất nhanh khi có hiện tượng phóng điện trong khí quyển;

2. Ánh sáng lóe lên rồi vụt tắt ngay;

3. Thân cây có vết nứt sắp gãy (“cây chớp đừng leo”).

Lắm người tin rằng vụ chớp này ứng vào nghĩa thứ ba.

Song, ai cũng đồng ý với tự điển mở: “nhanh như chớp” là một tục ngữ.

Bởi vì, nó tục thiệt.

NgDucNhanh.jpg

13/8/2011. Nhân ngày hội thảo Meiji “làm mẹ an toàn”

Blogger Đinh Tấn Lực

Tạ Phong Tần – Vụ Án Văn Tự Ngục Tân Thời

In Chính trị (Politics), Liên Kết, Tạp văn, Việt Nam on 2011/08/12 at 21:33

Lịch sử phong kiến Trung Hoa ghi nhận những vụ án oan đẫm máu nhà cầm quyền phong kiến nhắm vào tầng lớp sĩ phu Trung Hoa, gọi là “Văn tự ngục”.

“Văn tự ngục” là danh từ chỉ việc bức hại văn nhân, loại trừ kẻ dám trái ý mình của nhà cầm quyền, là động từ chỉ việc lợi dụng đặc quyền hãm hại kẻ trái ý mình, là hình dung từ diễn tả sự hà khắc của kẻ thống trị đối với người bị trị. Hán Ngữ đại tự điển giải thích “văn tự ngục” là “Nhà thống trị thời xưa cố ý trích dẫn câu chữ nhằm bức hại người trí thức”, Trung Quốc đại bách khoa toàn thư giải thích “Là loại hình ngục thời Minh – Thanh bày ra để loại trừ kẻ trái ý”.

Theo các nhà nghiên cứu, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương (1328-1398) là người “phát động phong trào” “văn tự ngục” đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa. Chu Nguyên Chương, lúc trẻ nghèo khổ, ít học, từng làm sư ở chùa Hoàng Giác. Sau khi lên ngôi vua, Chu Nguyên Chương cổ xúy loại văn nhằm ca tụng công đức của mình, đồng thời ra tay đàn áp văn nhân. Bởi nhà vua vốn “vi tiện xuất thân”, nên thường mặc cảm, lúc nào cũng sợ bóng sợ gió rằng người ta khinh thường mình ít học, hay nhạo báng xuất thân nghèo hèn.

Học giả Nguyễn Hiến Lê viết: “Cũng như Lưu Bang, vì ít học, nên ông (Chu Nguyên Chương) nghi kỵ các văn thần… Sử chép có người khen ông là biết “đạo”, ông hiểu là mỉa ông làm “đạo tặc”. Một người khác nịnh ông là làm “tăng trí tuệ lên” (tăng trí), ông cho rằng chê ông có cái trí tuệ của thầy tăng (nhà sư)…Ông là ông vua Hán độc tài nhất trong lịch sử Trung Hoa, không kém Tần Thủy Hoàng”.

Đời nhà Thanh, “phong trào” “văn tự ngục” trở thành “trăm hoa đua nở” đến gà, chó cũng không sống nổi. “Văn tự ngục thời tiền Thanh là bắt đầu từ vua Thuận Trị, dần dần đến thời vua Khang Hy, mà mạnh mẽ nhất là vào giữa thời vua Ung Chính và Càn Long. Theo đà thời gian thấm thoát, thì quy mô, nội hàm và bối cảnh của Văn tự ngục cũng không ngừng nâng cấp, mức độ cũng ngày càng gây gắt hơn, cuối cùng đã trở thành một trở ngại to lớn đối với sự phát triển nền văn minh Trung Hoa”.

Đời Ung Chính có hơn 20 vụ án “Văn tự ngục”, đời Càn Long có hơn 130 vụ “Văn tự ngục”. “Văn tự ngục thời vua Càn Long là mạnh mẽ và sâu sắc nhất từ trước đến nay. Đây tuyệt đối không phải vì nhà vua quá bộp chộp, nôn nóng, mà đây là một âm mưu lâu dài của tầng lớp thống trị phong kiến Mãn Thanh tìm đủ mọi cách để nhược hóa nhân dân”.

Đọc lịch sử Trung Hoa rồi so sánh với màn thẩm vấn của Hội đồng xét xử (sau đây xin gọi là “Tòa ta” cho ngắn gọn) trong vụ án Cù Huy Hà Vũ mới xử phúc thẩm tại Tòa án Tối cao hôm 02/8/2011 sao thấy y chang và lắm sự tức cười.

Điều 101 Hiến pháp ghi rõ: “Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại” nhưng “Tòa ta” ngang nhiên bảo rằng Chủ tịch nước chỉ đại diện cho cá nhân ông ta mà thôi, cho nên việc “bị cáo xâm hại lợi ích an ninh Quốc gia, không phải của cá nhân nào nên không triệu tập Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết”. Nếu Chủ tịch nước không đại diện cho quốc gia thì làm Chủ tịch nước làm quái gì, chẳng lẽ để “làm cảnh” à? Có thể nói, “Tòa ta” thiếu kiến thức pháp luật cơ bản (Hiến pháp) nhưng vẫn nghiễm nhiên là “Tòa” và có quyền bỏ tù người khác theo lệnh trên chớ không theo pháp luật. Chẳng phải giống y như các “Tòa” thời Văn tự ngục đó sao, có vụ nào “bị hại vua” ra đứng vào vị trí nguyên cáo đâu? Ngồi ở trên xỉ xỉ xuống là đủ chết oan hàng trăm người một lượt rồi.

Kế tiếp, việc cung cấp các tài liệu cho bị cáo theo yêu cầu của luật sư được “Tòa ta” phán: “Vì bị cáo đã làm ra nên bị cáo sẽ ghi nhớ được, nên không cấp”, “Không cung cấp giấy bút cho bị cáo để tự bào chữa tại tòa”.

Cụ Hồ Biểu Chánh được công nhận là nhà văn có nhiều tác phẩm nhất Việt Nam. Kế đến là cụ Thế Lữ có nhiều tác phẩm nhất thời Tự Lực Văn Đoàn. Rồi kế tiếp là các cụ Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyên Hồng, hiện nay là cụ Sơn Tùng… May chưa cụ nào bị ra “Tòa ta”, nếu không thì bằng vào số tác phẩm các cụ đã viết mà bắt các cụ vì “làm ra” nên “ghi nhớ được” từng câu, từng chữ thì các cụ lăn đùng ra chết chắc, khỏi cần bỏ tù cụ nào.

Thiệt giống y mấy vụ án Văn tự ngục tại hạ xem trong phim. Lão quan ngồi trên cao cầm cục cây (gỗ) gõ cụp cụp xuống mặt bàn, dõng dạc chỏ mỏ xuống dưới hỏi: “Nhà ngươi có viết… (A Bờ Cờ gì đó) không? (Đọc cho nghe vài câu). Bị cáo ở dưới nói: “Dạ dạ! Có viết, nhưng mà tiểu nhân làm thơ (hoặc viết văn) cả bài ý như thế này…”. Lão quan quát: “Không cần biết. Chỉ cần có chữ… là phỉ báng triều đình, là phạm tội chết”. Nay xét thấy diễn biến vụ xử án ông Cù Huy Hà Vũ cũng giống y như vậy, chỉ cần đổi chữ “xưa” thành “nay” thì rõ ràng là “Nhà thống trị thời nay cố ý trích dẫn câu chữ nhằm bức hại người trí thức”. Cũng y chang cái kiểu thuở nhỏ chăn trâu, ở chùa ở miễu, học hành lôm côm, học giả bằng thật, không học mua bằng thật, không học mua bằng giả… rồi ngấm ngầm tự ti, thù ghét trí thức, ai nói cái gì cũng “si diễn” người ta đang cười nhạo, nói xấu mình.

Toàn bộ 340 Điều của Bộ Luật Hình Sự Việt Nam hiện hành không có điều nào quy định tội “chống đảng cộng sản” cả, nhưng các câu hỏi của “Tòa ta” truy bức bị cáo Vũ có hành vi “chống đảng”, xin trích một đoạn thẩm vấn:

Chủ tọa: Bài bàn về ĐCSVN?

Cù Huy Hà Vũ: Ở đâu? Bài nào?

Chủ tọa: Bài bàn về Đảng cầm quyền.

Chẳng biết chống đảng cộng sản thì phạm vào tội gì? Thiệt giống y như các vụ Văn tự ngục, tuy đương sự không “phỉ báng triều đình” nhưng dám bĩu môi, nhổ nước miếng khi nhắc đến cung tần mỹ nữ, thái giám, lính hầu… của hoàng đế vậy.

Cái phiên tòa Văn tự ngục tân thời xảy ra ở Việt Nam này còn tệ hơn các phiên xử Văn tự ngục thời Minh- Thanh ở chổ các vua thời Minh -Thanh không kêu gọi ai gửi thư góp ý cho mình rồi dùng chính cái thư ấy làm cớ chém đầu người ta. “Nhà nước ta” lúc nào cũng kêu gọi nhân dân góp ý cho nhà nước, việc gì không hài lòng thì góp ý, nói lung tung bọn “thế lực thù địch” chúng nó lợi dụng, nhưng khi góp ý thì bị chính “Tòa ta” coi văn bản góp ý đó làm chứng cứ  để buộc tội “chống nhà nước”.

Xin trích đoạn thẩm vấn tiếp theo:

Ông Vũ: Đó là sự dốt nát và kém cỏi, muốn hại tôi vì đó là Kiến nghị tôi gửi Quốc hội, mà tài liệu tôi gửi kiến nghị Quốc hội thì không được dùng làm chứng cứ buộc tội tôi.

Chủ tọa: Bị cáo có gửi Quốc hội?

Ông Vũ: Tôi gửi cả chục kiến nghị mà Quốc hội đã không trả lời tôi.

Các vị “tai to mặt bự” luôn lên báo, đài kêu gọi góp ý cho “nhà nước ta”, cho “đảng ta”. Website Chính phủ, Quốc Hội đến thời điểm này vẫn còn chành ành mục đề nghị công dân góp ý. Sau phiên tòa này, hẳn hết đứa dân đen nào dám cả gan gửi thư góp ý, phải lấy “bài học” Cù Huy Hà Vũ làm tấm gương. Dân ta cứ bưng tay, bịt mắt, bịt mồm là sống “phẻ”, còn “nhà nước ta” dưới sự thống trị của “đảng ta” muốn làm gì thì làm. “Ông đút cặp giò, bà thò chai rượu”, sướng nhé! Văn tự ngục tân thời vạn vạn tuế! Vạn vạn tuế!

Nguồn: Blog Tạ Phong Tần